Động đất Myanmar mạnh như 334 quả bom nguyên tử – đó là nhận định của giới chuyên gia địa chất khi phân tích mức độ tàn phá kinh hoàng của trận động đất 7,7 độ xảy ra trưa 28/3. Với tâm chấn gần thành phố Mandalay, cơn địa chấn đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và rung chuyển cả khu vực Đông Nam Á.
Động đất Myanmar mạnh tương đương hàng trăm vụ nổ hạt nhân
Theo nhà địa chất Jess Phoenix (Đại học bang California, Mỹ), trận động đất đã giải phóng năng lượng tương đương 334 quả bom nguyên tử – một con số khiến cả thế giới sửng sốt. Tạp chí Scientific American cũng khẳng định quy mô năng lượng của trận động đất này tương đương “hàng trăm vụ nổ hạt nhân xảy ra đồng thời”.
Trung tâm Mạng lưới Động đất Trung Quốc (CENC) còn ước tính cường độ thực tế có thể lên đến 7,9 độ Richter – vượt xa mức 7,7 theo ghi nhận từ Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS).
Tâm chấn nông, sóng địa chấn lan rộng
Theo các chuyên gia, trận động đất có tâm chấn nông, chỉ sâu khoảng 10 km, khiến sức phá hủy lan rộng và cực kỳ nguy hiểm. Chỉ trong vài giây, nhiều khu dân cư gần Mandalay đã bị san phẳng. Những hình ảnh đổ nát ở các ngôi chùa cổ, cầu gãy, nhà cửa sụp đổ… lan khắp truyền thông quốc tế.
Đây là hệ quả từ sự va chạm giữa mảng kiến tạo Ấn Độ và mảng Á-Âu, dọc theo đường đứt gãy Sagaing kéo dài từ miền trung tới miền bắc Myanmar. Sóng địa chấn theo trục này lan đến tận Meiktila, cách tâm chấn hơn 130 km.
Ngay cả những khu vực cách xa hàng nghìn km như Bangkok, Hà Nội, Vân Nam (Trung Quốc) cũng cảm nhận rõ sự rung lắc. Một tòa nhà 34 tầng tại Bangkok đã sụp đổ chỉ trong tích tắc, cách tâm chấn hơn 900 km.

Dư chấn có thể kéo dài hàng tháng
Chuyên gia Jess Phoenix cảnh báo: “Dư chấn từ trận động đất ngày 28/3 có thể kéo dài trong nhiều tháng do các mảng kiến tạo vẫn đang tiếp tục dịch chuyển.” Cảnh báo này đặc biệt đáng lo ngại khi nội chiến kéo dài và hạ tầng yếu kém tại Myanmar khiến công tác cứu hộ và khắc phục hậu quả cực kỳ khó khăn.
Tính đến trưa ngày 29/3, giới chức Myanmar xác nhận hơn 1.000 người thiệt mạng. Theo USGS, con số tử vong thực tế có thể vượt 10.000 người, nếu tính theo mô hình tác động địa chấn. Tại Thái Lan, ít nhất 10 người chết và hơn 100 người mất tích, chủ yếu do sập tòa nhà tại Bangkok.
Kịch bản tồi tệ được lặp lại
Đây không phải là lần đầu Myanmar phải đối mặt với thảm họa như vậy. Trong vòng 100 năm qua, khu vực quanh đường đứt gãy Sagaing đã xảy ra ít nhất 6 trận động đất mạnh trên 7 độ, trong đó trận gần nhất vào năm 1990 khiến 32 tòa nhà sập.
Tuy nhiên, do tốc độ đô thị hóa nhanh, cộng với hạ tầng không đạt chuẩn chống động đất, hậu quả lần này được đánh giá là nghiêm trọng và có thể trở thành thảm họa lịch sử.